Nawozy ogrodnicze – są to środki pochodzenia mineralnego lub organicznego. Używane  są w uprawie roślin, celem zwiększenia wydajności i jakości plonowania. Dzięki  nim wzbogacamy gleby w składniki pokarmowe niezbędne dla roślin.  Polepszamy jej właściwości fizyczne, fizykochemiczne, chemiczne i biologiczne.
W zależności od nawozu zawarte w nim składniki pokarmowe mogą być w formie bezpośrednio przyswajalnej przez rośliny lub dopiero po przemianach zachodzących w glebie.  Przez to działanie nawozów może trwać w ciągu jednego roku nawożenia, lub nawet 3 – 5 następnych lat. (np. wióry rogowe na ciężkich glebach).

Nawóz do roślin kwitnących

Nawóz do roślin kwitnących

Nawóz do różaneczników

Aby rośliny dobrze rosły, kwitły i owocowały, niezbędne są odpowiednie składniki pokarmowe oraz makroelementy i mikroelementy.

Wśród makroelementów niezbędnych dla roślin wyróżnia się: azot, fosfor, potas, oraz wapń, magnez i siarkę. Natomiast mikroelementów takich jak: żelazo, cynk, miedź, bor, molibden, chlor rośliny potrzebują tylko  w niewielkiej  ilości.

Nawozy ogrodnicze dzielimy na:

1.  mineralne – (azotowe, fosforowe i potasowe). Potocznie nazywane nawozami sztucznymi, są to substancje używane w uprawie roślin w celu wzbogacenia gleby w składniki pokarmowe niezbędne dla roślin i polepszenia jej właściwości fizycznych, fizykochemicznych, chemicznych i biologicznych.

2. naturalne – (obornik, gnojówka, pomiot ptasi, guano). Są one źródłem próchnicy, dlatego ich stosowanie polepsza właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne gleby, oraz wzbogaca jej mikroflorę.

3. organiczne – (kompost, biohumus) Wyprodukowany jest z substancji organicznej lub z mieszanin substancji organicznych, np. słomy, liści itp.

4.  zielone – Do uprawy na nawóz zielony najlepiej nadają się rośliny motylkowe (np. łubin żółty, seradela, peluszka). Wzbogacają  one glebę w substancje organiczne i azot, a także w inne składniki pokarmowe. Nawożenie zielone jest jednym z najstarszych sposobów użyźniania gleby.

Nawozy można jeszcze podzielić na nawozy stałe i ciekłe.

Najważniejszymi składnikami nawozów są: azot (N), fosfor (P), potas (K), bor (B), siarka (S), wapń (Ca), i magnez (Mg). Nawozy mineralne zawierają na ogół jeden składnik pokarmowy. Dostępne są również nawozy wieloskładnikowe, zawierający dwa składniki (np. nawozy NP dostarczające azot i fosfor) zwany potocznie podwójnym.   Więcej składników pokarmowych (np. nawozy NPK dostarczające azot, fosfor, potas), potocznie nazywany nawozem potrójnym.

Ze stosowaniem nawozów mineralnych wiążą się oprócz oczywistych korzyści, także szkody dla środowiska i człowieka.  Zwłaszcza zanieczyszczenia wód gruntowych i powierzchniowych, zakwaszenie, odkwaszenie lub zasolenie gleb, oraz nadmierne nagromadzenie się w roślinach szkodliwych substancji czyli przenawożenie.